Denken in stammen

monkey2001

De laatste tijd kijk ik mensen steeds langer in de ogen aan. Soms luister ik niet als ze tegen me praten en denk ik: ‘heb jij een ziel?’ Maar meestal denk ik helemaal niks en kijk ik ze gewoon aan. Mijn ervaring is dat mensen dat fijn vinden. Onbeschaamd oogcontact is een zeldzaam iets in deze tijd. De meeste mensen kijken je niet aan als ze tegen je praten. Ze vinden het ongemakkelijk, ze weten niet wat ze met dat contact aan moeten. Goed oogcontact (non-verbale communicatie) creeërt een bubbel waarin die persoon voelt dat al jouw aandacht onbedeeld op hem/haar gericht is.

Vroeger gebruikte ik communicatie vooral om informatie te verkrijgen. Ik hoefde mensen daar niet voor aan te kijken, integendeel, dat leidde alleen maar af! Beter schakelde ik mijn ogen uit en spitste ik mijn oren toe – op die manier kon ik maximaal efficiënt informatie verwerken. Ik hield mezelf voor dat mensen dat wel zouden begrijpen, maar in retrospect is het niet erg vreemd dat mensen daar een licht ongemakkelijk gevoel bij kregen.

Vandaag de dag heb ik genoeg informatie verzameld. Mensen zijn geen informatieverwerkingsmachines zoals computers dat zijn. Mensen zijn beter ontwikkelde apen en een aap hoeft niks te weten van de wereld buiten zijn jungle. Filosoferen is leuk, maar het is niet waarom het aapje leeft – hij leeft om te overleven, hij is zijn eigen bestaansreden. Zo is het ook met mensen. Mens heeft Beschaving, Cultuur, en Moderniteit opgebouwd, maar feitelijk zijn dat synoniemen voor een onderling verbonden systeem aan stammen. Zo complex is dat niet. Er is geen mandaat in de hemel, er is geen overlort die in de gaten houdt of alles wel goed verloopt. Er zijn alleen ontwikkelde apen die verschillende allianties met verschillende stammen aangaan.

Hieruit volgen een aantal praktische lessen.

Ons maximaal aantal betekenisvolle sociale relaties? 148, aldus Dunbar. Daarbuiten worden onze zintuigen overbelast. Hoewel we onszelf onbewust constant binnen de perken van Dunbar houden, houden we onszelf bewust voor dat we Superman zijn en volgen we Alles: tv, het nieuws, sociale media, reizen, activiteiten… Onze agendas zitten propvol, maar alsnog leven we constant in angst dat we dingen missen. #FOMO.

De ironie is dat in onze queste om nóg meer sociale contacten te onderhouden we uiteindelijk geen enkele betekenisvolle sociale contacten meer onderhouden. 2000+ sociale contacten kan je eenvoudigweg niet onderhouden, en dan hebben we het nog niets eens over de mensen met wie je niet eens daadwerkelijk contact hebt! Kim Kardashian, Matthijs van Nieuwkerk en Barack Obama hebben NIKS met je leven te maken. Ze zijn ruis. Ze leiden alleen maar af van de relaties in je leven die wél betekenisvol kunnen zijn.

Ons ego wil alsmaar meer en het resultaat is een geatomiseerde samenleving: mensen zijn een beetje deel van alles maar daadwerkelijk deel van niks. We hebben geen stam meer. Het antwoord? Snijd al het overbodige uit je leven weg. Zeg vaker nee. Denk lokaal. Beter een goede buur dan een verre vriend. Denk in stammen.

En de mensen die wel in je leven houdt? Kijk ze eens wat vaker in de ogen aan.

Advertisements

One thought on “Denken in stammen

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s