Hoeveel vrijheid van meningsuiting heb je?

Ik wil iets testen.

Mensen gaan vaak prat op het idee van vrijheid van meningsuiting. Het vrije woord! Niks is heiliger dan dat. Ik bedoel, als je jezelf moet muilkorven wat zegt dat dan over de samenleving waarin je leeft? Wees dus eerlijk zeggen we. Eerlijk duurt tenslotte het langst.

… Totdat je op werk een opmerking maakt over Sanne’s korte rokje. Dat is sexistisch. Je bent ontslagen. Jammer. Had je beter tussen de regels moeten lezen.

Blijkbaar is vrijheid van meningsuiting toch niet zo vanzelfsprekend als we dachten. Laten we een stap terug nemen.

Een Chinees verhaal vertelt over een koning en zijn belangrijkste minister. Officieel is de koning aan de macht, maar hij weet dat de minister tegen hem aan het plotten is. Een aantal van zijn adviseurs zijn onvoorwaardelijk loyaal, maar van een aantal durft de koning het niet te zeggen. Op een dag neemt de koning een ezel mee naar het paleis en verkondigt aan alle aanwezigen dat hij de mooiste koe van het land heeft gevonden. De eerste minister informeert hem beleefd doch dringend dat dat geen koe maar een ezel is en een aantal adviseurs knikken instemmend mee. De meeste adviseurs zijn het echter hartstochtelijk eens met de koning: schitterende koe, schi-tte-rend!

De volgende dag laat de koning de minister en alle adviseurs executeren die de ezel een ezel noemden.

Vrijheid van meningsuiting is nooit onvoorwaardelijk omdat de mens nooit onvoorwaardelijk vrij is. Een man is altijd  aan een grotere macht onderworpen. Ironisch: soms zijn het de machtigste mannen op aarde die het vaakst hun tong inslikken – praktisch alles wat Obama zegt is eerst goedgekeurd door z’n politiek team. Niet dat Obama nu zo machtig is, maar dat is een ander verhaal.

Als we de illusie van onvoorwaardelijke vrijheid loslaten zien we dat de mens door de geschiedenis heen altijd heeft moeten vechten voor zijn vrijheid van meningsuiting. Zij die dat recht hebben verworven kunnen het zich veroorloven eerlijk voor hun mening uit te komen. Zij zijn robuust. Zij die worden afgestraft voor het uiten van hun mening onderschatten hun onderwerping – bijvoorbeeld onze sexistische medewerker. Zij zijn fragiel. Nassim Taleb voegt hier nog een 3e categorie mensen aan toe: zij die door het uiten van hun mening meer macht vergaren. Deze groep is anti-fragiel.

In welk van de 3 groepen je hoort is niet altijd even duidelijk. Pim Fortuyn z’n politieke carrière was duidelijk anti-fragiel totdat hij neergeschoten werd.  Julien Blanc dacht dat hij robuust was met z’n stoere verhalen totdat hij een kopje kleiner werd gemaakt door de progressieven. Vuistregel: ga er bij twijfel altijd vanuit dat je fragieler bent dan je denkt.

Ik vermoed dat dit voor nu genoeg stof tot nadenken geeft. Laat het even bezinken, dan post ik binnenkort een aantal van mijn meningen en dan doen we de daadwerkelijke test.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s