Over de natuur van de mens

kratos god of war

Afgelopen week maakte commenter F-pimp een aantal interessante opmerkingen in de post Aan mijn progressieve vriend. Hij ging in op mijn verdediging van het rooms-katholieke geloof:

“Christendom stond aan de basis van alle kettervervolgingen in Europa tijdens de Middeleeuwen. Wellicht geen ”conquests” zoals deze afbeelding aangeeft, maar er waren wel degelijk christelijke massamoorden vanaf het moment dat het zich heeft gemanifesteerd omtrent de derde eeuw. Bloedbruiloft, 80-jarige oorlog, heksenvervolging” 

“’Als dat geloof tekort schiet moet er een ander geloof voor in de plaats komen.’ Ja dus katholicisme mag ook weer de deur uit zou dan t logische gevolg van jouw betoog zijn ;)”
– F-Pimp

Zijn punt is duidelijk: hoezo veroordeel ik de islam en de progressieven terwijl de christenen net zo goed bloed aan hun handen hebben?

Een prima punt wat ik in deze post zal adresseren.

Om F-Pimp’s vraag te beantwoorden reizen we terug naar de 17e eeuw, naar het gedachtegoed van één van de grondleggers van de verlichting: John Locke. Locke zei dat de mens werd geboren als Tabula Rasa – als een ongeschreven blad dat werd volgeschreven door de omgeving. De latere verlichtingsfilosoof Rousseau gooide hier nog een schepje bovenop en zei dat mensen werden gecorrumpeerd door hun omgeving: “De eerste man die een stuk land omheinde zei “dit is van mij” en vond anderen naïef genoeg om hem te geloven. deze man was de stichter van de de burgermaatschappij. Van hoeveel misdaden, oorlogen en moorden, van hoeveel ellende en misfortuin had de mensheid niet gered kunnen worden als niet iemand toen was opgestaan en had gezegd: “pas op en luister niet naar deze bedrieger.”

De verborgen implicatie van zowel Locke als Rousseau is dat de mens helemaal niet kwaadaardig hoeft te zijn: geef de mens een vredelievende opvoeding en de mens zal een vredelievende wereldburger zijn! En aldus was de droom van wereldwijde democratie & vrijheid geboren. En een mooie droom was het. Helaas was het boven alles een droom – de realiteit blijkt toch anders in elkaar te zitten.

“Mother nature is a brutal bitch, red in tooth and claw, who destroys what she creates.”
― Ernest Becker, The Denial of Death

In de eerste plaats slaat Rousseau´s argument van eigendom volledig de plank mis. Al vanaf de dageraad van de mens verdeelden we eigendommen: jouw stam, mijn stam. Jouw eten, mijn eten. Mijn harem, niet jouw harem. Het toevoegen van land aan dit rijtje eigendommen is niks anders dan een logisch gevolg van agricultuur, in tegenstelling tot de radicale verandering in menselijke natuur die Rousseau er van probeert te maken.

Mijn belangrijkste uitgangspunt is als volgt: er is niet zoiets als een 100% vredelievend geloof, om de simpele reden dat er niet zoiets bestaat als de 100% vredelievende mens. De mens is geen tabula rasa. Integendeel, elke baby is voor het overgrote merendeel een beschreven blad. Nature overtroeft nurture. Of, accurater: de mogelijkheden van opvoeding vloeien volledig voort uit onze genetische capaciteit. Probeer een chimpanzee maar wiskunde te leren.

Evolutie is amoreel en genadeloos – de natuur zit propvol voorbeelden van moordlustige dieren die hun klauwen er niet voor omdraaien elkaar te vermoorden als dat hun genetisch uitkomt. De mens vormt hier geenszins een uitzondering op. We moorden, verkrachten, stelen, bedriegen, liegen, bedreigen en intimideren er lustig op los. Geschiedenis wordt geschreven door oorlogen, door veroveraars, door politieke intrige en eindeloze wapenwedlopen.

Freud noemde deze moordlustige instincten onze Thanatos-drift; de doodsdrift. In zijn boek ‘Civilization and its Discontents’ argumenteert hij dat de belangrijkste taak van civilisatie is om deze doodsdrift te beteugelen. Voor het belang van vrede in de samenleving onderdrukt elk individu z’n innerlijke Thanatos. Maar goed, we doen een gedachte-experiment: stel, je bent in een bar. Naast je zit een kale spierbundel van 140 kg (tevens aanvoerder van Hell’s Angels Noord Nederland). Hij is er zojuist achter gekomen dat z’n vriendin vreemd is gegaan met een student die wel wat van jou weg heeft. Hij slaat net z’n 13e bier achterover. Hij voelt een onverklaarbare doch zeer sterke drang om jouw hersens in te slaan met een kettingslot. Waarom zou hij z’n Thanatos op zo’n moment onderdrukken?

Misschien omdat hij niet naar de gevangenis wilt. Maar we gaan er gemakshalve van uit dat deze man voorbij het morele niveau van een kind (beloning/straf) is gegroeid. Wat weerhoudt hem dan nog?

Geloof.

Geloof is het antwoord. Geloof is wat deze man potentieel tegenhoudt, en geloof in de breedste zin van het woord is wat een samenleving bij elkaar houdt. Onze gedupeerde vriend moet geloven dat het slecht is om zijn woede op jou bot te vieren. Hij moet geloven in iets groters dan zijn agressieve frustratie van het moment. We zouden kunnen zeggen:
(1) zijn geloof moet het gebruik van geweld moreel afkeuren
(2) hij moet in moeilijke situaties genoeg waarde hechten aan zijn geloof om er trouw aan te blijven

Nu zal hij zoals elk mens altijd beschikken over zijn doodsdrift. Punt (2) zal dus zijn leven lang een uitdaging blijven. Maar het blussen van doodsdriften hoeft niet 100% van de tijd goed te gaan. Als het maar vaak genoeg goed gaat. Daar zit dus de kracht van geloof in.

Om nu dus de vraag van F-Pimp te beantwoorden: civilisatie heeft een geloof nodig om de donkere kant van de mens in toom te houden. Heel grofweg geldt: (1) dit geloof moet het gebruik van geweld moreel afkeuren en (2) voldoende mensen moeten in moeilijke situaties trouw kunnen blijven aan dit geloof.

Katholicisme voldoet aan zowel punt (1) als punt (2).
Islam faalt op punt (1).
Progressivisme faalt op punt (2).

Ja, er zit bloed aan de handen van katholieken. Maar er zit bloed aan de handen van alle mensen (mooi voorbeeld: concentratiekampen gebouwd door buddhisten). Thanatos is in de hand te houden, maar kan nooit geheel verdwijnen. Het beste wat ik er van kan maken is dat het bloed aan katholieke handen slechts een beker vol is in vergelijking met het bloedbad van de huidige alternatieven.

Advertisements

2 thoughts on “Over de natuur van de mens

  1. Wederom een paar punten van kritiek: “lying with mankind as with womankind: it is abomination” &”If a man lies with a male as with a woman, both of them have committed an abomination; they shall surely be put to death; their blood is upon them.” Katholicisme faalt op punt (1). Er staan een aantal interessante artikelen online over waarom Islam als inherently violent wordt beschouwd. Vaak blijkt dat in samenlevingen waaruit terroristische mensen/groeperingen komen onderontwikkeld en niet onderwezen zijn, wellicht (ik ben hier zelf ook niet helemaal zeker van maar here goes:) samenlevingen die minder ver gevorderd zijn sneller geneigd zich te wenden tot extremisme, misinterpretatie van geloof en het gebruik van geweld. Hoor graag van je!
    http://www.thedailybeast.com/articles/2015/02/15/no-islam-isn-t-inherently-violent-and-the-math-proves-it.html

    1. Klopt, met name in het oude testament is God zeker niet vies van wat agressie – Sodom en Gomorra zijn wellicht de hardste voorbeelden.

      Maar katholieken hebben een zeer belangrijke troef: Jezus Christus. De zoon van God heeft letterlijk een centrale rol heeft in elke kerk, en wat leert hij ons via het nieuwe testament? Compassie, medeleven, “draai de andere wang toe.” Jezus was in al zijn daden een vredesstichter.

      Wat zet de Islam daar via hún profeet Mohammed tegenover? Mohammed heeft praktisch zijn hele leven lang oorlog gevoerd en steden veroverd. Hij heeft geplunderd, gemoord en hevig ruzie gevoerd met z’n 9 vrouwen. Mohammed was in al z’n daden een agressieve krijgsman.

      Dat Daily Beast artikel is dan ook niks anders dan voorspelbare progressieve propaganda.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s