Er is een grijs gebied tussen Waarheid & Geloof

Film-over-profeet

Er is iets vreemds met mensen aan de hand.

Vraag aan iemand of hij waarde hecht aan de waarheid. Grote kans dat hij ‘ja’ zegt. Duh, we vinden de waarheid allemaal belangrijk. Maar Waarheid, echte Waarheid (met hoofdletter W) lijken we zelden volledig te bereiken voorbij de absoluut concrete vraagstukken. Dit komt omdat we de wetenschappelijke methode -het falsificiëren van hypotheses- niet kunnen toepassen op abstracte vraagstukken. Wat ik daarmee bedoel is het volgende: in plaats van een waarheid hebben we in heel veel situaties een semi-waarheid; een grijs gebied waarin meerdere interpretaties juist zijn.

Een paar voorbeelden.

1. Het concrete; zwaartekracht
Spring van het hoogste punt van de Eiffeltoren en je zal doodvallen op de harde grond. Hier zal iedereen het over eens zijn; dit is waarheid. Waarheid vormt geloof.

2. Het concrete; architectuur
Of een gebouw overeind blijft staan hangt af van verschillende factoren die mathematisch berekend kunnen worden door zij die zich er in hebben verdiept. De ingestorte voorgevel van de Sagrada Familia was slecht gebouwd. Dit is waarheid. Waarheid vormt geloof.

3. Het historische; Jezus
Een man claimt dat hij de zoon van God is. Hoogstwaarschijnlijk een leugen, maar wie zal het zeggen? In de tijd van Jezus zelf konden we nog zijn wonderen falsificiëren (over water lopen) maar inmiddels is dat onmogelijk. De hoofdletter-W-Waarheid is verloren; alleen ons geloof blijft over. Geloof vormt waarheid.

4. Het filosofische; bewustzijn
Waarom zijn we hier, waar gaan we naartoe? Lees Matt Ridley’s Red Queen en je komt erachter dat wij slimme aapjes zijn die ronddolen zonder doel; we rennen rond in een kosmisch hamsterwiel. Maar Ken Wilbur’s Up from Eden beweert juist weer dat we langzaam groeien naar een hoger bewustzijn; wij zijn het universum dat langzaam van zichzelf bewust wordt. Wat is waar?? Geloof vormt waarheid.

5. Het sociale; sletvrees
Twee van mijn vrienden zeggen dat er geen moraal is. Eentje voert dit sexueel door: een meisje mag zoveel en zo vaak sex hebben als ze wilt. Het woord ‘slet’ is sociale conditionering. ‘Liefde’ is dat ook. Lees Robin Baker’s Sperm Wars. Ik weet niet of ik het volledig met ze eens ben. Maar weer, wie zal het zeggen? Geloof vormt waarheid – en in dit geval voor mijn 2e vriend een praktische waarheid, want wat maakt het makkelijker voor een meisje om uit de kleren te gaan dan het geloof dat ze daar geen slet voor is?

De rode draad in dit alles is het volgende: de waarheid in de vorm van fysieke wetten (biologie / architectuur / natuurkunde) staat los van ons totdat we er door interactie mee in aanraking komen. Geloof daarentegen is de kern in elke sociale interactie. Geloof = frame. Wij zijn geen waarheidszoekers, we zijn geloofszoekers.

Dit laatste is centraal. Dit betekent feitelijk dat we kunnen liegen wanneer we maar willen, zolang we onze leugens maar geloven. Liever een overtuigende leugen dan een wankelachtige waarheid. Maar om te benadrukken: dit zijn de extremen. In het grijze gebied vertelt iedereen simultaan leugens & waarheid, het maakt niet uit. Alleen de overtuiging WAARMEE we het zeggen maakt uit.

Geloof > Waarheid.

Advertisements

One thought on “Er is een grijs gebied tussen Waarheid & Geloof

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s