Over Verslaving

verslaving

Eerder heb ik het over de som van een man gehad. Deze som is verraderlijk simpel: een man = zijn persoonlijke actie – zijn verslavingen. Tijd om wat dieper in te gaan op het verslavingsdeel van deze som.

Een verslaving kan in heel veel vormen komen, maar is in de kern een afhankelijkheid van iets. Dat ‘iets’ kan een drug zijn, een persoon, een activiteit, noem maar op. De verslaafde heeft vanuit zijn oogpunt altijd een complexe relatie met zijn verslaving, voor de simpele reden dat hij er anders niet verslaafd aan zou zijn. De verslaving neemt iets van hem, maar geeft ook iets aan hem. Neem roken; een roker zal je zeggen dat ja, zowel zijn lichamelijke gezondheid als de gezondheid van z’n portemonnee lijden onder het roken, maar tegelijkertijd geeft roken hem een moment van ontspanning.

Van buitenaf zien we alleen de gedragsmatige gevolgen, niet de daarbijbehorende gevoelens – daarom is het altijd makkelijker om iemand anders op zijn verslavingen te wijzen dan te kijken naar je eigen slechte gewoontes. Vanwege deze wijdverspreide hypocrisie is het moeilijk voor een verslaafde om hulp te accepteren van anderen. Iets met het land van de blinden.

Maar goed, tot zover mijn sympathie voor de verslaafde. Tijd voor een gedachte-experiment.

Stel je een paarse 3-ogige alien voor die naar planeet Aarde komt om onze verslavingen te observeren. Hij kijkt rond en ziet dat praktisch alle mensen wel hun verslavingen hebben; aan nicotine, aan alcohol, aan vetten, aan sex, aan smartphones, aan tv, aan porno, aan suikers, aan koffie, aan facebook, aan coke… Bij ondervraging kunnen alle mensen redenen opnoemen waarom ze zichzelf verwennen met deze pleziertjes. Allemaal zeggen ze het onder controle te hebben, allemaal zeggen ze dat het geen belemmering vormt in hun leven of een variatie daarop (bij de buurman daarentegen…!) .

Wat zou onze paarse vriend concluderen?

1. Mensen zijn onbetrouwbare bronnen als het gaat over hun eigen verslavingen
2. Er gaat een universele verlangen onder verslavingen schul die heel menselijk is

Dat mensen onbetrouwbaar zijn is voor trouwe lezers geen verrassing . We hebben de magische mogelijkheid om alles recht te rationaliseren. Als Hitler de 2e wereldoorlog had gewonnen hadden we hoogstwaarschijnlijk naar de holocaust gekeken als een onfortuinlijke fout uit de oorlogsperiode, zoals we ook Che Guevara’s massa-executies vergeten. Daarbij vergeleken is je eigen verslaving wegrationaliseren een eitje.

Het tweede punt is een interessante. Wat is dit universeel verlangen? We zien allemaal universele patronen van verslavingen, maar deze patronen benoemen is een heel stuk moeilijker. Een biologisch antwoord is een optie – je hersenen zijn verslaafd aan bepaalde neurotransmitters:

serotonin-and-dopamine

Maar dat is geen antwoord waar ik iets praktisch mee kan. Het blijft niet plakken, ik vind het niet bevredigend. Dus hier mijn take.

Ik geloof het volgende: wat dat alle verslavingen delen is dat ze niet in lijn zijn met onze ware zelf. We nemen deel aan onze verslavingen en op oppervlakkig niveau identificeren we onszelf misschien met onze verslaving (bijv jezelf als stoner zien), maar diep van binnen voelen we dat de verslaving niet ‘ons’ is. Verslaving is een ontsnapping van het Nu, van het echte leven, van je ware zelf. Verslaving is een poging om je mindstate te veranderen die voortkomt uit onvrede met je normale mindstate. Daardoor voel je je even goed. Maar omdat je aan het einde van de dag altijd weer terug zal keren naar je normale mindstate zal de fix tijdelijk zijn, wil je meer en zo zet de verslaving langzaam zijn klauwen in je hoofd.

Goed, practice what you preach. Ik heb dit jaar de meeste van mijn verslavingen overwonnen. Fijn. Maar ik heb nog één verslaving die telkens z’n lelijke kop blijft roeren – een verslaving die zo hardnekkig is dat ik de tijd sinds ik er niet mee bezig ben in uren uitdruk in plaats van dagen (ik ben nu 39 uren clean). Deze post is echter al lang zat, dus je houdt dit nog te goed van me.

Advertisements

2 thoughts on “Over Verslaving

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s